Od Europy po Australię – gdzie cofamy zegary, a gdzie czas płynie bez zmian?
Jesień to czas, kiedy większość z nas cieszy się „dodatkową godziną snu”, bo zegary cofają się z czasu letniego na zimowy. Ale czy wiesz, że zmiana czasu nie obowiązuje wszędzie? Dla podróżnika może to oznaczać spore zamieszanie w planowaniu lotów, wycieczek czy zwiedzania. Sprawdźmy, jak zmiana czasu wygląda na różnych kontynentach!
Europa – polityczna zmiana czasu
Europa to region, w którym zmiana czasu jest najbardziej zunifikowana, ale jednocześnie najbardziej krytykowana. Powrót do czasu zimowego następuje tu w ostatnią niedzielę października.
- Patowa Sytuacja w UE: Choć Komisja Europejska już w 2018 r. zaproponowała zakończenie przesunięcia czasu, a Parlament Europejski zagłosował za jej przyjęciem, wdrożenie tej zmiany utknęło. Rada Europejska nie uzgodniła swojego stanowiska, co oznacza, że UE wciąż “czeka” na ostateczną decyzję.
- Stosują zmianę czasu: Polska, Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy, Szwecja i większość krajów UE.
- Nie stosują zmiany czasu (pozostają w stałym czasie): Islandia, Rosja, Turcja, Białoruś.
Dla podróżnika oznacza to, że warto sprawdzić lokalny czas przy przesiadkach i planowaniu atrakcji – inaczej łatwo zgubić się w godzinach.
Ameryka Północna – czas do przodu i do tyłu
W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie zmiana na czas zimowy odbywa się pierwszej niedzieli listopada, czyli tydzień później niż w Europie. To wywołuje krótkotrwałe zamieszanie w handlu i podróżach.
Meksyk: Większość Meksyku zrezygnowała z Daylight Saving Time w 2022 roku! (Co jest częścią globalnego trendu odchodzenia od tej praktyki).
Osoby Publiczne i DST: Ostatnio temat DST nabrał politycznego wydźwięku. W grudniu 2024 r. Donald Trump wyraził chęć zakończenia zmiany czasu na letni w USA, określając ją jako „uciążliwą” i „bardzo kosztowną”. Choć w marcu 2025 r. prezydent USA częściowo się wycofał, nazywając to „kwestią 50 na 50″, debata w USA jest żywa, a eksperci ds. zdrowia twierdzą, że jest ona szkodliwa.
Wyjątki (Stały Czas): Arizona i Hawaje w USA oraz niektóre prowincje Kanady (Saskatchewan, Yukon) nie zmieniają czasu.
Ameryka Południowa – zmiany odchodzą w przeszłość
Większość krajów Ameryki Południowej nie stosuje zmiany czasu. Brazylia zniosła ją w 2019 roku, a Chile ma lokalne czasowe modyfikacje sezonowe.
Podróżując po tej części świata, zegar można ustawić raz i nie martwić się więcej.
Azja – czas płynie swoim rytmem
Większość krajów azjatyckich (Chiny, Japonia, Indie, Korea Południowa) nie zmienia czasu, co dla podróżnika oznacza brak zaskoczeń.
Australia i Oceania – zmiana tylko lokalnie
W Australii tylko niektóre stany stosują zmianę czasu, np. Nowa Południowa Walia, Wiktoria czy Tasmania.
- Nie zmieniają czasu: Queensland, Australia Zachodnia, Terytorium Północne.
W Nowej Zelandii czas zimowy zaczyna się ostatniej niedzieli kwietnia.
Afryka – czas płynie spokojnie
Większość krajów afrykańskich nie zmienia zegarów. Wyjątek: Maroko – w tym kraju czas zmienia się sezonowo, głównie ze względu na Ramadan. W praktyce oznacza to, że zegary cofane są lub przesuwane, żeby ułatwić codzienne życie podczas świętego miesiąca postu, kiedy poszczący wstają bardzo wcześnie i jedzą późno wieczorem. Można więc powiedzieć, że w Maroku zegar trochę „tańczy” w rytm tradycji i kulinarnych zwyczajów – czas dostosowuje się do ludzi, a nie odwrotnie! 😄
Porady dla podróżnika:
- Sprawdź lokalny czas przed podróżą – zwłaszcza przy przesiadkach i lotach międzynarodowych.
- Korzystaj z aplikacji do rezerwacji i nawigacji, które automatycznie uwzględniają strefy czasowe.
- Wykorzystaj „dodatkową godzinę” – idealna na poranną kawę, drzemkę albo spokojne zwiedzanie.
Czy DST Ma Jeszcze Sens?
Sezonowe cofanie zegarów staje się globalną mniejszością. Decyzje o rezygnacji, takie jak ta w Meksyku czy wieloletnia postawa Azji, pokazują wyraźny trend: większość świata ceni sobie stały i przewidywalny czas. Polityczne dyskusje w Europie i USA tylko potwierdzają, że DST, pierwotnie wprowadzony dla oszczędności energii, jest dziś postrzegany przede wszystkim jako logistyczna uciążliwość i problem zdrowotny.
Eksperci ds. zdrowia nieustannie podkreślają, że regularna zmiana czasu zaburza nasz rytm dobowy, prowadząc do tzw. “społecznego jet lagu”. Możliwe, że już za kilka lat cofniemy zegarki po raz ostatni.
Leave a Reply